De Alpen als cultuurlandschap

die_alpen

Economie en ecologie gingen in de Alpen eeuwenlang hand in hand, schrijft cultuurgeograaf Werner Bätzing in zijn standaardwerk ‘Die Alpen’. Maar het evenwicht raakt steeds meer zoek: de grote dalen verstedelijken en uitgestrekte gebieden raken ontvolkt. Het cultuurlandschap van weleer is aan het verdwijnen.

Wandelaars kennen Warner Bätzing als de man die in de jaren 80 met zijn tweedelige wandelgids de Grande Traversata delle Alpi (GTA) op de kaart zette. Maar de Duitser is ook een eminent professor in de cultuurgeografie. Sinds 1977 bestudeert hij de Alpen in al zijn aspecten. Zijn belangrijkste inzichten bundelde hij in het boek ‘Die Alpen’. Onlangs rolde de vierde, volledig herziene editie van de persen. Daarin beschrijft Bätzing met veel kennis van zaken hoe landschap, cultuur, economie en politieke eeuwenlang op elkaar in werkten en van de Alpen een uniek cultuurlandschap maakten waarin economie en ecologie hand in hand gingen.

Jammer genoeg raakt het evenwicht in de 19de en 20ste eeuw steeds meer zoek. Dé Alpen zijn aan het verdwijnen, stelt Bätzing. De rand en de grote dalen zijn aan het verstedelijken, terwijl uitgestrekte, moeilijk toegankelijke gebieden compleet leeglopen. Die evolutie is nefast. De biodiversiteit neemt af. De woon- en leefkwaliteit gaan erop achteruit. Het landschap wordt minder aantrekkelijk. En het risico op natuurrampen wordt groter. Het beeld dat Bätzing schetst, is somber. Toch is het niet te laat, vindt hij. Hij gelooft sterk in de uitbouw van de regionale economie. Landbouw, energie, restauratie van oude gebouwen, toerisme, en ga zo maar door: het economische potentieel is er, het komt erop aan het beter te benutten. Want alleen zo zullen de Alpen in hun geheel levensvatbaar blijven voor de mens en zal het oude cultuurlandschap blijven bestaan.

‘Die Alpen’ is een kanjer van ruim 400 pagina’s maar verveelt nooit. Het boek is vlot geschreven, bevat een schat aan informatie en is rijk geïllustreerd met verhelderende foto’s, kaartjes en tabellen. Een absolute aanrader voor iedereen die de Alpen beter wil begrijpen.

Die Alpen – Geschichte und Zukunft einer europäischen Kulturlandschaft
Warner Bätzing, C.H. Beck, ISBN 9783406673399, € 38

 

Advertenties